U porti Crkve Svete Trojice u Mokranju, selu porekla kompozitora Stevana Mokranjca, održan je program „Niti tradicije“, posvećen izvornom narodnom stvaralaštvu.

Program je počeo predstavljanjem lika i dela stvaraoca prof. dr Dimitrija O. Golemovića, etnomuzikologa i promocijom njegove audio građe: VLAŠKA TRADICIONALNA NARODNA MUZIKA: PEVANJE 1 (KЙNTJEĆILJI VLAHILOR ĐIN LUMJE: KЙNTATU 1)

Audio kompakt-disk vlaškog tradicionalnog narodnog pevanja sadrži izbor od 24 numere, potekle iz kolekcije audio materijala etnomuzikologa i kompozitora prof. dr Dimitrija O. Golemovića, koji je istraživanja vlaške muzike obavljao u više od 50 sela u periodu od bezmalo pola veka (počev od 1978. godine).

Bogatu umetničku, radnu i životnu biografiju, kroz razgovor sa uvaženim etnomuzikologom prof. dr Dimitrijem Golemovićem predstavila je dr Aleksandra Paladin, muzikolog.

Dimitrije O. Golemović, etnomuzikolog i kompozitor (Beograd, 1954), studirao je na Muzičkoj akademiji u Beogradu, odseke za etnomuzikologiju, kompoziciju i solo pevanje, a magistrirao i doktorirao na etnomuzikologiji. U periodu od 1979. do 2019. godine bio je zaposlen na Fakultetu muzičke umetnosti u Beogradu, kao nastavnik za predmet etnomuzikologija. U okviru svog bavljenja tradicionalnom narodnom muzikom terenski je istražio više stotina sela na teritorijama Srbije, Bosne i Hercegovine, Crne Gore i Makedonije, snimivši vrednu audio i video građu. Autor je 125 naučnih radova, od čega 15 knjiga iz oblasti etnomuzikologije, kao i 11 kompakt diskova.

Vlaška tradicionalna narodna muzika, Pevanje 1, nastala je, između ostalih, istraživanjem terena Timočke i Negotinske Krajine.

-Tradicionalno narodno pevanje Vlaha severoistočne Srbije je jednoglasno. Uz solističke oblike, jednoglasni su čak i oni koji se izvode grupno, što nedvosmisleno ukazuje na prevagu melodijskog u odnosu na harmonski sluh. Kada se govori o narodnom pevanju, ne samo kod Vlaha, već uopšte, uz pomenutu sazvučnu komponentu, kao ključne ističu se njegov tekst, a uz njega i napev, odnosno melodija. Pesme kod Vlaha nastaju slično kao i kod drugih naroda, tako što se na već poznati napev ispeva novi tekst. Inače, Vlasi su u stanju da bez po muke kazuju tekstove pesama, bez obzira na njihovu dužinu. Ova osobina koja, inače, svedoči o visokom nivou profesionalizma pojedinih izvođača, kod Vlaha se zapaža kao osobina čitavog naroda, za šta postoje dva moguća objašnjenja. Po jednom od njih ona jeste proizvod pomenute slobode u načinu na koji žive, budući da su kao narod ostali bliski prirodi, a po drugom – da su oni u stanju da izdvoje tekst iz pesme iz razloga što je on u pevanju najčešće organizovan – u jasnim stihovnim formacijama, sa čestom upotrebom rime. Moć izdvajanja pojedinih elemenata iz celine kad je u pitanju pevanje, odnosi se i na melodiju koju Vlasi ne samo da bez po muke izdvajaju iz pesme, već im njeno izvođenje na nekom od slogova: la, la, la i sl. služi kao svojevrsni podsetnik o kojoj je pesmi reči – reči su prof. dr Dimitrija Golemovića, autora monografije.

Deo ove bogate zbirke prof. dr Golemović ustupio je Domu kulture „Stevan Mokranjac“.

U promociji autentične audio građe prof. Golemovića, izvođenjem kompozicija iz ovog kraja, učestvovala je Etno grupa Udruženja za očuvanje kulture i tradicije Vlaha „Gergina“ iz Negotina.

U drugom delu programa „Niti tradicije“ nastupili su ansambli KUD „Mokranjac“ iz Mokranja i KUD „Abrašević“ iz Kraljeva.

Program Kulturno umetničko društvo „Mokranjac“ iz Mokranja, počeo je Dobrodošlicom koju je kazivao Nikola Stojanov, potom je Magdalena Ristić izvela izvornu narodnu pesmu „Izgrejala sjajna mesečina“, a Slobodan Nedeljković na drombuljama, kompoziciju „Rumunjaska“. Članovi mešovitog folklornog ansambla „Mokranjac“ iz Mokranja predstavili su se Spletom vlaških igara.

KUD „Abrašević“ iz Kraljeva svoj program počeo je igrama iz Crne Trave „Na pečalbu ću si idem“. Muška pevačka grupa KUD „Abrašević“ iz Kraljeva izvela je izvorne narodne pesme iz okoline Niša, Crne Gore i Takova. Program je zaokružio prvi folklorni ansambl izvođenjem igara iz Gornje Pčinje.

KUD „Abrašević“ ima značajnu ulogu u istoriji grada Kraljeva. Neprestano radi od osnivanja 1926. godine, ne računajući pauzu za vreme Drugog svetskog rata, nakon koga je Dramska sekcija 1948. godine prerasla u Kraljevačko pozorište. Danas Društvo broji preko 500 članova koji su aktivni u folklornoj sekciji sa devet grupa različitog uzrasta, horskoj i dramskoj sekciji, muškoj i ženskoj pevačkoj grupi, etno grupi, narodnom orkestru i muzičkoj radionici. Abrašević je član srpske sekcije CIOFF-a i organizator šestodnevnog festivala Leto kod Abraševića.

Tradicionalno, domaćin programa „Niti tradicije“, KUD „Mokranjac“ iz Mokranja pripremio je etno posluženje.

Cveće na bistu Stevana Mokranjca u centru Mokranja položile su delegacije Opštine Negotin, Doma kulture i MZ Mokranje.